Honden dragen ziekteverwekkers bij zich. Van sommige ziekteverwekkers kunnen mensen ook ziek worden. U kunt de kans op ziekte verkleinen. Op deze pagina leest u hoe ziekteverwekkers zich vanaf honden verspreiden, wat u kunt doen om de kans op ziekte te verkleinen en welke ziekten honden kunnen overdragen.
Zo komen ziekteverwekkers van honden bij mensen
Ziekteverwekkers kunnen op verschillende manieren van honden bij mensen terechtkomen:
- Via direct contact. Bijvoorbeeld als u een hond aait of knuffelt.
- Via het speeksel van een hond. Bijvoorbeeld als het dier uit uw hand eet of uw hand likt.
- Via de uitwerpselen van een hond. Bijvoorbeeld als u hondenpoep opruimt.
Tips om te voorkomen dat u ziek wordt
Met deze tips verkleint u de kans dat u ziek wordt door ziekteverwekkers van honden:
- Was uw handen met water en zeep:
- nadat u een hond hebt geaaid of geknuffeld;
- nadat een hond uit uw hand heeft gegeten of uw hand heeft gelikt;
- nadat u hondenpoep heeft opgeruimd.
- Laat uw hond niet in uw gezicht likken.
- Laat uw hond niet in uw bed slapen.
Houd uw hond gezond
Heeft u zelf een hond? Met deze tips verkleint u de kans dat een ziekteverwekker van het dier op u wordt overgedragen:
- Ontworm uw hond regelmatig, zeker als deze nog jong is. Op licg.nl leest u meer over ontwormen en hoe vaak dit moet.
- Vaccinaties kunnen voorkomen dat ziekten van de hond op de mens overgaan. Vraag uw dierenarts wanneer uw hond deze vaccinaties moet krijgen. Op licg.nl leest u om welke vaccinaties het gaat.
- Bestrijd vlooien en luizen.
- Controleer uw hond na het uitlaten op teken en verwijder deze zo snel mogelijk.
- Geef uw hond geen slachtafval of rauw vlees.
- Zorg voor schoon drinkwater.
- Zorg dat uw hond geen zieke, wilde of dode dieren aanraakt.
Het Landelijk Informatiecentrum Gezelschapsdieren (LICG) weet alles over de gezondheid van huisdieren. Meer weten over de gezondheid van uw hond? Neem contact op met de dierenarts of kijk op licg.nl.
Ik ben gekrabd of gebeten door een hond. Wat nu?
Spoel de krabwond of bijtwond goed uit met lauw water. Neem bij een beet dezelfde dag nog contact op met de huisarts, en bij een krab als u zich zorgen maakt. Neem in het buitenland contact op met de alarmcentrale van uw verzekering.
De (huis)arts zal bekijken of u een vaccinatie tegen tetanus of hondsdolheid nodig heeft, of antibiotica om een ontsteking te voorkomen.
Ik heb klachten. Wat nu?
Denkt u dat u ziek bent geworden door contact met een hond? Of heeft u ernstige klachten na contact met een hond, of klachten die niet weggaan? Neem dan altijd contact op met een arts. Vertel dat u contact heeft gehad met een hond en wanneer dit was.
Ziekten die mensen van honden kunnen krijgen
Een hond kan verschillende ziekten doorgeven. We lichten er drie uit, omdat deze bijvoorbeeld:
- vaak voorkomen;
- mensen ernstig ziek kunnen maken;
- met honden mee uit het buitenland komen;
- of vrij nieuw zijn in Nederland.
Hoe krijgt iemand spoelwormen?
Spoelwormen komen voor in de darm van (vooral jonge) honden. Deze wormen leggen kleine eitjes die met de poep van besmette honden in de omgeving terechtkomen. De eitjes zijn zo klein, dat mensen ze niet kunnen zien. Als mensen de eitjes doorslikken, kunnen ze ziek worden van de larven uit de eieren. Dat kan bijvoorbeeld doordat de eitjes aan uw handen komen, nadat u:
- Een hond heeft geknuffeld of een hond heeft geaaid.
- In de tuin heeft gewerkt.
- In de zandbak heeft gespeeld.
- Spoelwormen kunnen alleen in honden volwassen worden. Bij mensen komen alleen de larven voor.
Welke klachten passen bij spoelwormen?
De meeste mensen krijgen geen symptomen, maar:
- Sommige mensen krijgen griepachtige klachten, zoals koorts, buikpijn en hoesten.
- Sommige mensen krijgen een allergische reactie.
- Heeft u astma? Dan kunnen uw klachten erger worden.
Hoe kunt u spoelwormen voorkomen?
U kunt een aantal maatregelen nemen om de kans op spoelwormen kleiner te maken:
- Behandel uw huisdier als deze spoelwormen heeft. Honden moet u meestal meerdere keren per jaar ontwormen met een wormenkuur.
- Zorg voor goede hygiëne. Was de handen:
- Na tuinieren en buitenspelen.
- Na het opruimen van hondenpoep.
- Voor het (klaarmaken van) eten.
- Hou huisdieren weg bij plekken waar kinderen spelen.
- Heeft u een zandbak? Dek deze dan na het spelen goed af, zodat er geen honden in kunnen.
- Zorg dat kinderen geen zand of aarde in hun mond stoppen.
- Was groenten en fruit goed voor het eten.
Neem bij klachten contact op met de huisarts.
Lees meer over spoelwormen op Thuisarts.nl.
Hoe krijgt iemand brucellose?
Mensen kunnen brucellose krijgen via het speeksel, de urine of het vruchtwater van een hond. Dus bijvoorbeeld als een hond u likt. In Nederland komt de ziekte weinig voor, maar let op met honden in of uit het buitenland, zoals Oost-Europa. Daar komt deze ziekte vaak voor bij honden.
Welke klachten passen bij brucellose?
- Brucellose begint met wisselende koorts.
- Daarna krijgt u hoofdpijn en gewrichtsklachten, gaat u zweten en krijgt u last van vermoeidheid.
- Later kunt u een ontsteking aan de blaas, nieren, longen of hartkleppen krijgen.
Hoe kunt u brucellose voorkomen?
Gaat u naar een land waar brucellose vaak voorkomt bij honden? Of haalt u een hond uit een land waar brucellose veel voorkomt? Neem dan de volgende maatregelen:
- Was goed uw handen nadat u een dier heeft aangeraakt.
- Raak geen geboortemateriaal of lichaamsvloeistoffen van dieren aan.
- Blijf weg van geboortes van dieren.
- Verhit vlees- en melkproducten altijd goed voor het eten en drinken.
Heeft u contact gehad met speeksel, urine of vruchtwater van een hond en heeft u klachten? Neem dan contact op met de huisarts voor advies. Let extra goed op als de hond uit het buitenland komt.
Brucellose is goed te behandelen met antibiotica.
Lees meer over brucellose bij mensen.
Hoe krijgt iemand hondsdolheid?
Mensen kunnen hondsdolheid (rabiës) krijgen door een beet, krab of lik van een zoogdier dat besmet is met een lyssavirus. Als de ziekte niet wordt behandeld, is deze dodelijk.
Hondsdolheid komt niet voor bij honden in Nederland. Buiten West-Europa komt het wel voor. Vooral in Azië en Afrika.
Heel soms worden besmette honden illegaal uit landen buiten West-Europa naar Nederland gehaald. Wees daarom voorzichtig met honden die net uit landen buiten West-Europa zijn gekomen. Controleer altijd of een hond uit het buitenland gevaccineerd is tegen hondsdolheid.
Welke klachten passen bij hondsdolheid?
- Hondsdolheid begint met rillingen, koorts, overgeven en hoofdpijn.
- Daarna volgen ernstigere symptomen, zoals kramp in de spieren, stuipen en verlamming.
- Uiteindelijk leiden complicaties, zoals slik- en ademhalingsproblemen, tot de dood.
Meestal zitten er twintig tot negentig dagen tussen het besmet raken en ziek worden.
Hoe kunt u hondsdolheid voorkomen?
Gaat u naar een land waar hondsdolheid voorkomt? Laat u dan adviseren door het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering over mogelijke vaccinatie tegen rabiës.
Bent u gebeten, gekrabd of gelikt door een buitenlandse hond? Doe dan het volgende:
- Was de wond/plek 15 minuten met zeep en stromend water.
- Ontsmet de wond daarna met jodium of 70% alcohol.
- Neem direct contact op met een arts, ook als u gevaccineerd bent. Neem in het buitenland contact op met de alarmcentrale van uw zorgverzekering. In Nederland belt u de huisarts.
Een arts zal u vaccineren. Soms krijgt iemand ook antistoffen tegen hondsdolheid. Dit hangt af van de ernst van de verwonding en of iemand al eerder gevaccineerd is.
Als u snel wordt behandeld, kan worden voorkomen dat u ziek wordt. Als iemand eenmaal klachten heeft, is er geen behandeling mogelijk.
Lees meer over hondsdolheid bij mensen.
Lees meer over hondsdolheid bij dieren.
Hoe krijgt iemand een campylobacter-infectie?
Campylobacter is een bacterie die voorkomt in de darmen van dieren. De bacterie is bekend van kippen, maar kan ook voorkomen bij andere dieren. Honden worden meestal zelf niet ziek van deze bacterie.
Mensen kunnen een campylobacter-infectie krijgen door:
- Contact met besmette dieren (aaien, knuffelen) of hun uitwerpselen.
- Het eten van onvoldoende verhit vlees.
- Het drinken van rauwe melk.
Welke klachten passen bij een campylobacter-infectie?
De meest voorkomende klachten bij een campylobacter-infectie zijn:
- diarree
- buikpijn en buikkrampen
- vermoeidheid
- koorts
Gemiddeld beginnen de klachten drie dagen na het eten of drinken van besmet voedsel of contact met besmette dieren.
Hoe kunt u een campylobacter-infectie voorkomen?
Volg de algemene hygiëneregels die helpen om niet ziek te worden door honden.
Bent u erg ziek, gaan de klachten niet weg of maakt u zich zorgen? Neem dan contact op met de huisarts. Geef aan dat u contact heeft gehad met een hond of honden.
Lees meer over campylobacter-infectie bij mensen.
Lees meer over campylobacter-infectie bij dieren.
Hoe krijgt iemand echinokokkose?
Honden kunnen besmet raken met zowel de hondenlintworm als de vossenlintworm. In Nederland komt alleen de vossenlintworm voor, in Limburg en Oost-Groningen.
Honden raken besmet door het eten van dieren die besmet zijn, bijvoorbeeld rauw vlees of kleine knaagdieren. De hond scheidt dan de eitjes van de lintworm uit in zijn poep.
Mensen kunnen besmet raken door:
- Het aaien van besmette honden.
- Een lik van een besmette hond.
- Via eitjes die in het milieu terechtkomen en zo op bijvoorbeeld fruit komen.
Welke klachten passen bij echinokokkose?
Mensen die ziek worden van de honden- of vossenlintworm kunnen last hebben van:
- buikpijn
- benauwdheid
- gele huid en ogen
Meestal komen er eerst problemen in de lever. De worm kan daarna doorgroeien naar andere organen, bijvoorbeeld de longen of de hersenen.
De kans dat mensen besmet raken en ziek worden, is heel klein. Als iemand wel ziek wordt, gebeurt dat meestal pas vijf tot vijftien jaar later.
Hoe kunt u echinokokkose voorkomen?
Komt uw hond vaak op plekken waar de vossenlintworm voorkomt? Ontworm uw hond dan het liefst elke vier weken met een middel tegen wormen. Dit kunt u kopen bij de dierenarts of dierenwinkel.
Bezoekt u een gebied waar vossenlintworm voorkomt? Spoel dan zelf geplukte bosvruchten en paddenstoelen, noten, valfruit en groenten altijd goed af voordat u ze eet. Was en kook of verhit bosvruchten, paddenstoelen en valfruit voordat u ze eet. Invriezen helpt niet: de eitjes gaan pas dood bij -80°C.
Heeft u klachten zoals hierboven staan? Ga dan naar de huisarts. Om te weten of u ziek bent van de vossenlintworm, moeten uw bloed, lever en longen worden onderzocht.
Lees meer over vossenlintworm bij mensen.
Hoe krijgt iemand leishmaniasis?
Leishmaniasis wordt veroorzaakt door een parasiet. Zandvliegen verspreiden de parasiet tussen dieren en mensen, als ze hen bijten. De ziekte komt voor in tropische gebieden, maar ook in landen rond de Middellandse Zee. In Nederland komen zandvliegen, en daarmee de ziekte, niet voor.
Zowel honden als mensen kunnen klachten krijgen van leishmaniasis.
Welke klachten passen bij leishmaniasis?
De meest voorkomende klachten bij leishmaniasis zijn:
- huidklachten, zweren op de huid
- zweren in de mond of neus
- gewichtsverlies
- lang aanhoudende koorts
- bloedarmoede
De ziekteverschijnselen bij honden zijn ongeveer gelijk aan die bij mensen.
Hoe kunt u leishmaniasis voorkomen?
Gaat u naar een land waar zandvliegen voorkomen? Neem dan goede insectenwerende maatregelen:
- Draag beschermende kleding (lange mouwen, lange broek, sokken, dichte schoenen).
- Slaap onder een fijnmazige klamboe (de vliegjes zijn 1,5 tot 3,5 millimeter groot).
- Gebruik insectenwerende middelen.
Voor honden bestaan speciale halsbanden met insectendodende middelen.
Lees meer over leishmaniasis bij mensen.
Hoe krijgt iemand leptospirose?
Leptospirose wordt veroorzaakt door verschillende typen van de leptospira-bacterie. De ziekte is het meest bekend van ratten, maar ook honden kunnen besmet raken. Besmette dieren scheiden de bacterie met de urine uit in de omgeving. Mensen kunnen besmet worden door contact met de urine, bijvoorbeeld door:
- Direct contact met een besmette hond
- Zwemmen in water waar ook besmette dieren komen
- Meedoen aan een ‘mud-run’ (modderrace)
Welke klachten passen bij leptospirose?
Soms heeft iemand met leptospirose helemaal geen klachten. Anderen krijgen bijvoorbeeld:
- koorts
- spierpijn
- hoofdpijn
- diarree
Ernstige klachten zijn:
- een vergrote lever
- vergrote nieren
- geelzucht
Vooral de combinatie van verschillende klachten past bij leptospirose.
Wat kunt u doen om leptospirose te voorkomen?
Voorkom contact met urine van honden. Bij honden kan leptospirose voorkomen worden door de hond te vaccineren. Zeker bij honden die veel zwemmen is dit aan te raden.
Ga alleen zwemmen in water dat is aangewezen als veilig zwemwater. Ga niet zwemmen met een wondje, of dek het wondje af met een waterdichte pleister.
Ga bij klachten naar de huisarts en geef aan dat u contact heeft gehad met honden.
Lees meer over leptospirose bij mensen.
Lees meer over leptospirose bij honden.
Hoe krijgt iemand pseudoschurft?
Pseudoschurft is een besmettelijke huidziekte, veroorzaakt door schurftmijten die bij honden in de huid leven. Dit zijn andere schurftmijten dan de mijten die schurft bij mensen veroorzaken. Mensen kunnen pseudoschurft krijgen door direct contact met een hond met schurft, bijvoorbeeld door een hond te aaien of knuffelen.
Welke klachten passen bij pseudoschurft?
Jeuk die steeds erger wordt is de meest voorkomende klacht bij pseudoschurft. Er ontstaan blaasjes en rode bultjes tussen de vingers, polsen en voeten.
Hoe kunt u pseudoschurft voorkomen?
Heeft u contact gehad met een hond? Was dan goed uw handen met water en zeep. Zeker als het dier huidafwijkingen heeft.
Ga met dieren met pseudoschurft naar de dierenarts.
Bij mensen verdwijnen de klachten van pseudoschurft vanzelf. De mijten van dieren kunnen zich bij mensen niet voortplanten.
Hoe krijgt iemand ringworm?
Ringworm is een schimmel. Mensen kunnen deze schimmelinfectie krijgen door de huid van een besmet dier aan te raken. Vaak is aan de vacht van een dier te zien dat deze niet gezond is. Het dier heeft dan kale plekken met witte schilfers en korstjes.
Welke klachten passen bij ringworm?
De schimmel dringt bij mensen in de huid. Daar vormt ringworm roodgekleurde ringen met een iets hogere rand. De plekken gaan vanzelf weer weg, maar dat kan lang duren.
- De randen van de plek kunnen rood worden, gaan schilferen en soms zijn er kleine pukkeltjes te zien.
- Meestal doet de plek geen pijn.
- Soms jeukt het.
- De plekken kunnen overal op het lichaam voorkomen. Ook onder het haar.
Hoe kunt u ringworm voorkomen?
U kunt een aantal dingen doen om de kans op ringworm te verkleinen:
- Krijgt uw huisdier kale plekken in de vacht? Of krabt het zich veel? Ga dan met uw dier naar de dierenarts.
- Zet, als dat kan, dieren met ringworm in isolatie.
- Gebruik verzorgingsmaterialen, zoals bijvoorbeeld borstels en kammen niet voor meerdere dieren.
- Was uw handen met water en zeep na het aanraken van dieren.
- Draag alleen uw eigen kleren, pet, muts of hoofddoek.
- Heeft u of iemand in uw gezin ringworm?
- Ga naar de huisarts voor een behandeling met zalf of pillen.
- Gebruik alleen uw eigen kam en andere spullen voor het haar. Maak kammen, haarborstels en tondeuse na gebruik goed schoon, het liefst met 70% alcohol.
- Neem tafels, stoelleuningen en vloeren af met een natte doek. Maak ze daarna droog.
- Was verkleedkleren en knuffels op 60 graden.
Lees meer over ringworm bij mensen.
Lees meer over ringworm bij dieren.
Hoe krijgt iemand een salmonella-infectie?
Een salmonella-infectie wordt veroorzaakt door de salmonellabacterie. Deze bacterie kan ook bij honden voorkomen. Honden kunnen ook ziek worden van de salmonellabacterie. Mensen kunnen besmet raken door:
- Contact met besmette honden.
- Het eten van onvoldoende verhit vlees of eieren.
- Het drinken of eten van producten van rauwe melk.
Welke klachten passen bij een salmonella-infectie?
De meest voorkomende klachten zijn:
- buikkrampen
- misselijkheid
- braken
- diarree
Soms hebben mensen ook:
- koorts
- hoofdpijn
- spierpijn
De klachten beginnen meestal binnen drie dagen na het eten of drinken van besmet voedsel of contact met besmette dieren.
Hoe kunt u een salmonella-infectie voorkomen?
Volg de algemene hygiëneregels die helpen om niet ziek te worden door honden.
Denkt u dat u een salmonella-infectie heeft? Neem dan contact op met de huisarts als er bloed in de diarree zit, als u hoge koorts heeft of als de diarree na een week niet minder is geworden.
Lees meer over salmonella-infectie bij mensen.
Lees meer over salmonella-infectie bij dieren.